Elk pensioenbestuur krijgt in haar uitvoering te maken met diverse dilemma’s. Het rapport behandeld er een aantal waaronder het ‘pettenprobleem’: bestuurders van een pensioenfonds die ook werkgever zijn. Hoe gaan die om met de informatie die ze uit het overleg krijgen of juist inbrengen? Hoe voorkomen ze dat ‘achterkamertjesoverleg’ weliswaar de kans op het bereiken van een akkoord kan verhogen maar tegelijkertijd de transparantie rondom besluitvorming verminderd?

Dergelijke dilemma’s oplossen zonder een goed principe kader is niet te doen. Het rapport geeft aan de hand van enkele dilemma’s een routekaart die bestuurders helpt om algemene uitgangspunten te vertalen naar beleid zodat balans in de omgang met zulke dilemma’s wordt gebracht.

Download het rapport: Kijken in de spiegel

Ook wordt in het NIS-rapport geconcludeert dat in Nederland topbestuurders binnen de overheid en het bedrijfsleven niet voldoende verantwoording afleggen over de eigen en elkaars integriteit. Dit vormt een risico voor het effectief voorkomen van corruptie en niet-integer gedrag.

TI-NL heeft twee policy papers uitgebracht die deze problemen duidelijker naar voren brengen: “Veilig melden”, dat de voornaamste belemmeringen voor het veilig melden in kaart brengt en een aantal aanbevelingen voor verbetering doet; en “Tone at the top”, dat de noodzaak van aandacht voor tone at the top in kaart brengt. Ook in dat paper zijn enkele aanbevelingen opgenomen.

• 121201 Policy Paper 1 Veilig Melden
• 121228 Policy Paper 2 Tone at the Top

De hoge score van de VVD en PVV is opvallend, omdat bij uitstek deze partijen zich als crimefighters presenteren. Minstens zo opvallend is, zo wijst het onderzoek uit, dat juist deze partijen niet of nauwelijks tegen integriteitsschendingen binnen de eigen gelederen optreden.”

Vrij Nederland is vanaf 20 februari verkrijgbaar.

“(..) Volgens Paul Arlman van Transparency.nl, dochter van de internationale anti-corruptieorganisatie, blijkt uit internationaal onderzoek dat Nederland inderdaad achterloopt. “Er is geen register waarin we kunnen zien hoe Eerste Kamerleden stemmen. Er is geen code of conduct. En bij installatie krijgen de politici geen voorlichting over integriteit.” Ook hij wijst erop dat er geen enkel zicht is op wat lobbyisten van buiten doen. “Er is geen openbaar register, ze kunnen doen en laten wat ze willen.”

“Achterstallig onderhoud”
Dat is in Brussel wel anders. De website van de EU heeft een Transparancy Register waar alle belangenorganisaties en alle bij het Europees parlement geaccrediteerde lobbyisten vermeld zijn – maar liefst 3155 personen. “NGO’s graven in die registers en rapporteren onvolledigheden”, zegt Van Schendelen. “Zo ontstaat transparantie.”

Veel initiatief om de doorzichtigheid in Nederland te vergroten, is er niet, constateert Arlman. “Er is een grote mate van achterstallig onderhoud.”

Lees hier het artikel

Het persbericht van TI is na de break volledig na te lezen.

The Federal Republic of Germany today awarded Transparency International founder Peter Eigen its Grand Cross of Merit (Großes Verdienstkreuz des Verdienstordens) in recognition of his efforts to combat corruption at the global level.

German President, Joachim Gauck bestowed the honour upon Peter Eigen and the medal was presented to him by the Mayor of Berlin, Klaus Wowereit, at the Berlin City Hall.

Peter Eigen founded Transparency International in 1993 and the award coincides with the 20^th anniversary of the creation of the preeminent anti-corruption organisation.

Peter Eigen has worked in economic development and governance for several decades. After he left the World Bank he has led initiatives for better governance and the fight against corruption worldwide. He has tirelessly worked to raise awareness of the devastating effects of corruption on economic growth, social welfare and justice, and has pioneered the global fight against corruption.

From 1993 to 2005 Peter Eigen was Chair of Transparency International and is now the chairman of the Transparency International’s Advisory Council. Subsequently Eigen was the founding Chairman of the Extractive Industries Transparency Initiative (EITI), until 2011. During the same time he founded the Berlin Civil Society Center and supported the creation of the Humboldt-Viadrina School of Governance.

Peter Eigen is Honorary Professor at the Freie Universität Berlin. His academic career included teaching positions at the University of Frankfurt am Main, Harvard Kennedy School, Johns Hopkins School of Advanced International Studies and Georgetown University.

In 2001, Peter Eigen received the first-class medal of merit (Bundesverdienstkreuz 1.Klasse) of the President of the Federal Republic of Germany. In 2004, he received the Readers Digest Award “European of the Year 2004″ and in 2007 the Gustav Heinemann Award.

Since 2007 Eigen has been a member of Kofi Annan’s Africa Progress Panel. He is a member of the boards of the Vale-Columbia Center on Sustainable International Investment at Columbia University, New York, of the Arnold-Bergstrasser-Institute, Freiburg, and of the Humboldt-Viadrina School of Governance, Berlin. Eigen also chairs the Board of the Stiftung Kinder-Hilfe and in 2011 joined the board of the German Doctors Association (Ärzte für die Dritte Welt).

Door de verscherpte anti-corruptiewetgeving in Amerika en Groot-Brittannië, gaan er klappen vallen in het Nederlandse bedrijfsleven, voorspelt Arlman. „Amerikaanse en Britse opsporingsambtenaren hebben daar in internationaal justitieel overleg al voor gewaarschuwd: Pak die praktijken aan. Want als jullie het niet doen, doen wij het!”

Paul Arlman weet waar hij het over heeft als het gaat om de risico’s voor het Nederlandse bedrijfsleven bij omkooppraktijken in het buitenland. Als oud-bestuurslid van de Amsterdamse beurs, oud-bewindvoerder bij de Wereldbank en oud-topambtenaar bij het ministerie van Financiën, kent hij de mores van het bedrijfsleven, in Nederland en daarbuiten.

In de Verenigde Staten en Groot-Brittannië zijn omvangrijke opsporingsapparaten in het leven geroepen om internationale omkoping op te sporen. Buitenlandse bedrijven worden daarbij niet gespaard en de boetes die worden opgelegd zijn torenhoog, waarschuwt Arlman.

Siemens liep tegen de lamp en moest een boete betalen van 800 miljoen euro in Duitsland en nog eens eenzelfde bedrag in Amerika. „Want met het ‘ne bis in idem’-principe, dat je niet twee keer veroordeeld kan worden voor hetzelfde delict, gaan de Amerikanen heel creatief om. Dat is daar een kwestie van verdelen van de stukken tussen opsporingsdiensten van verschillende landen. En de Amerikanen en Britten vervolgen. Het moederbedrijf kan keurig in Amsterdam gevestigd zijn. Maar één bankrekening in Londen of New York, kan al voldoende zijn om de eigenaar ervan te vervolgen als ze erachter komen dat er op de Filippijnen een ambtenaar is omgekocht.”

Arlman verwacht dat de ‘omerta’’ rond omkoping zal verdwijnen als de Amerikaanse en Britse opsporingsautoriteiten werkelijk jacht gaan maken op Europese bedrijven. Bedrijven zullen proberen schoon schip te maken in ruil voor een coulantere behandeling. „Als je maar actief aangeeft wat er fout is gegaan en wie er verder bij betrokken is geweest, krijg je een voorkeursbehandeling.”

„Beursgenoteerde ondernemingen, maar ook de kleinere bedrijven in het Midden- en Kleinbedrijf moeten zich realiseren dat er achterstallig onderhoud is”, zegt Arlman. „Wie als gevolg van de Britse en Amerikaanse anti-corruptiewetgeving tegen de lamp loopt, moet aantonen dat het moederbedrijf er alles aan gedaan heeft om dergelijke praktijken te voorkomen. Alleen maar aangeven dat het om een paar rotte appels in een ver buitenland gaat, is daar onvoldoende. Het complianceprogramma van de onderneming moet op orde zijn. Anders volgen er alsnog torenhoge boetes.”

Volgens Arlman zou het Openbaar Ministerie moeten overwegen om, naar Amerikaans voorbeeld een soort van clementie- of inkeerregeling in te stellen, waardoor Nederlandse bedrijven die betrokken zijn bij internationale omkoopaffaires, schoon schip kunnen maken.

Of er belangstelling is voor zo’n inkeerregeling? Volgens Arlman wel. „Het kan stormlopen. Want de risico’s zijn groot. De druk op Nederland wordt ook internationaal opgevoerd”, zegt Arlman. Er is periodiek overleg tussen justitieambtenaren uit landen die de anti-corruptieverdragen hebben ondertekend. En daar moet Nederland telkens toegeven dat er hier nog niet één onderneming voor de rechter is gebracht. In landen als Duitsland, Frankrijk en zélfs Italië is dat wel het geval.

Aandeelhouders en eigen toezichthouders moeten ook vragen stellen, vindt Arlman. „Als er boetes worden opgelegd, gaat dat ten koste van het dividend. Of de eigen investeringsmogelijkheden. Bestuursleden moeten die hete adem voelen. Dat ze eruit kunnen vliegen als ze te weinig hebben gedaan om corruptiepraktijken te voorkomen. Of dat ze bonussen kunnen kwijtraken omdat ze de onderneming ernstig in gevaar hebben gebracht. De cultuur van toedekken, ‘ik wist het niet en het levert geld op’, moet doorbroken worden. De afgelopen jaren hebben Amerikaanse autoriteiten zo’n 3 miljard dollar aan boetes binnengehaald. En negen van de tien grootste boetes werden opgelegd aan buitenlandse bedrijven.”

Lees hier: NRC 211212 interview voorzitter TIN – Paul Arlman

• Transparency International Nederland: ‘Veilig melden van integriteitschendingen verdient meer aandacht’
• Politiek en onderwijs dienen het belang van integriteit een hogere prioriteit te geven’
• Nederland blijft hoog scoren in de Corruption Perception Index (CPI) 2012 van

Op 5 december a.s. presenteert Transparency International Nederland (TI NL) tijdens een persbijeenkomst in de Haagse Nieuwspoort een drietal ‘policy papers’ en de vernieuwde Corruption Perception Index 2012.

Klokkenluiders

TI NL publiceert op 5 december de policy paper ‘Veilig melden’, geschreven door mr Willeke Slingerland. Met dit beleidsdocument wil TI NL een bijdrage leveren aan verdere discussie over deze problematiek. Nederland loopt, net als veel andere Europese landen, achter met de bescherming van de integere klokkenluider. Veel bedrijven en overheidsinstanties hebben intern goede regelingen, maar de uitvoering en toepassing ervan laten vaak te wensen over. Het op 1 oktober j.l. opgerichte Meld- en Adviespunt Klokkenluiders is een stap in de goede richting, maar aan de veiligheid van de klokkenluider voegt het weinig toe. TI NL verwacht dat het voorstel voor een Huis van de Klokkenluider in verdere discussies verdiept en verbeterd kan worden.

Onderwijs en politiek

Uit een enquête van TI NL komt naar voren dat het onderwijs een hogere prioriteit dient te geven aan het thema integriteit. Voor TI NL is dat een goede reden om een speciaal op het onderwijs gerichte brochure uit te willen geven. De goede initiatieven ten spijt, verdient in het regeringsbeleid meer aandacht te worden besteed aan een actieve bestrijding van corruptie en de handel in macht en invloed. Een meer zichtbare vervolging van ernstige incidenten verdient aanbeveling.

Achterstallig onderhoud

Uit de in mei j.l. uitgebrachte studie van TI NL naar ons nationaal integriteitsysteem (NIS), blijkt dat Nederland zeker in vergelijking met andere EU-landen kan bogen op een behoorlijke integriteitstructuur. Op velerlei terreinen echter is sprake van soms ernstig achterstallig onderhoud. Zo is onvoldoende transparant op welke manier de lobbywereld invloed uitoefent op regering en parlement. Ook de benoeming van hoge topambtenaren is niet transparant genoeg. Verder kent het wetsvoorstel voor de financiering van politieke partijen diverse zwakten. Daarnaast voldoet Nederland nog onvoldoende aan de eisen uit de OESO- en VN-verdragen inzake de vervolging van door Nederlandse bedrijven in het buitenland gepleegde corruptie. Dit terwijl de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, maar ook Duitsland hun wetgeving en vervolging krachtig hebben aangescherpt. Met name ten aanzien van het MKB verdient dit onderwerp meer
aandacht.

CPI

In de op 5 december uitgebrachte Corruption Perception Index van Transparency International scoort Nederland wederom hoog. Deze index, die sinds 1995 wordt gepubliceerd, probeert een beeld te geven van de percepties en meningen van groepen in de samenleving over corruptieniveaus in alle landen ter wereld. De index is echter niet een weergave van feitelijke corruptie, al wordt deze daarvoor wel vaak gebruikt. Op de methodologie van de index is het een en ander op te merken, maar het blijft een instrument dat het thema corruptie de aandacht geeft die het verdient en het anticorruptiebeleid voor het voetlicht brengt.

Meer informatie over de CPI 2012 wordt op 5 december bekend gemaakt door Transparency International, op de website www.transparency.org. Transparency International is een wereldwijde niet-gouvernementele organisatie die zich inzet om integriteit, inzichtelijkheid en toerekenbaarheid te bevorderen in de samenleving en daarmee de corruptie in de wereld uit te bannen.

=======================================================================
Noot voor de redactie: Voor meer informatie kunt u bellen met Transparency International Nederland, Paul Arlman (voorzitter), e-mail: voorzitter@transparency.nl, mob: +31-(0)6-53 67 73 26, www.transparency.nl