Den Haag, 18 maart 2026 – Voor het eerst zijn de grootste corruptierisico’s voor Nederland systematisch in kaart gebracht. Uit de National Risk Assessment Corruptie van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum blijkt dat de hoogste risico’s liggen bij corruptie van volksvertegenwoordigers en politiek bestuurders, rechtshandhavingsambtenaren en overige ambtenaren, vooral als zij worden beïnvloed door criminele organisaties, buitenlandse statelijke actoren of private partijen. Het onderzoek maakt deel uit van de rijksbrede aanpak corruptie, die in 2025 is gelanceerd door de ministeries van Justitie en Veiligheid en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Belangrijkste bevindingen van het WODC-onderzoek
- De dertien grootste corruptiedreigingen zijn geïdentificeerd door deskundigen uit publieke en private sectoren, waaronder het OM, FIOD, Rijksrecherche en integriteitsdiensten.
- De grootste potentiële impact hebben dreigingen waarbij:
- rechtshandhavingsambtenaren en politiek bestuurders worden gecorrumpeerd door criminele organisaties;
- volksvertegenwoordigers en bestuurders worden beïnvloed door statelijke actoren.
Deze dreigingen ondermijnen het gezag van de overheid, de rechtsorde en de maatschappelijke veiligheid.
- De laagste weerbaarheid van het huidige anti-corruptie-instrumentarium wordt geconstateerd bij buitenlandse inmenging via statelijke actoren en bij politieke ambtsdragers.
Integriteitsbarrières zijn in deze groep moeilijk op te werpen, omdat er geen standaard screening plaatsvindt en de juridische mogelijkheden voor sancties beperkt zijn. - Internationaal actieve Nederlandse bedrijven lopen bovendien een reëel risico om in het buitenland betrokken te raken bij omkoping of andere corrupte praktijken, wat de internationale reputatie van Nederland kan schaden.
Aanbevelingen
Hoewel Nederland beschikt over een breed arsenaal aan wet- en regelgeving en preventieve maatregelen, tonen de bevindingen aan dat versterking van de uitvoering en naleving essentieel is.
Het WODC pleit voor:
- versterking van integriteits- en preventiebeleid binnen publieke én private organisaties;
- scherper personeelsbeleid en screening bij risicofuncties;
- meer aandacht voor integriteit van politieke ambtsdragers;
- een open organisatiecultuur waarin medewerkers zich veilig voelen om vermoedens van integriteitsschendingen te melden.
De onderzoekers benadrukken dat Nederland zich met regelmaat moet blijven herijken op corruptierisico’s. Het kabinet is voornemens de NRA Corruptie periodiek te actualiseren.
Over het WODC-onderzoek
Het rapport National Risk Assessment Corruptie is uitgevoerd door L.F. Heuts en H.C.J. van der Veen van het WODC tussen april 2024 en januari 2026. De studie is gebaseerd op kwalitatieve expertanalyses waarbij ook Transparency International Nederland is geraadpleegd en aangevuld met gegevens van onder meer de FIU, het Openbaar Ministerie en de FIOD.
Wil jij TI-NL ondersteunen in haar strijd voor klokkenluidersbescherming, politieke integriteit en een samenleving vrij van corruptie? Word dan lid, of steun ons via een donatie:
